Autor Dariusz Zdebel
Obciążenia treningowe w kickboxingu.
4.1. Obciążenia treningowe – zagadnienia teoretyczne
Obciążenia mają bezpośredni wpływ na przebieg adaptacji organizmu do wysiłku, decydują o jej kierunku, wielkości i dynamice, stanowią zatem podstawowy bodziec wywołujący zmiany przystosowawcze w organizmie ćwiczącego ( Górski, 2009 ).
Zwiększanie obciążeń treningowych jest niezbędnym warunkiem skuteczności treningu, musi jednak być dostosowane do poziomu zawodnika, dyscypliny, stażu, okresu treningowego i indywidualnych zdolności wysiłkowych zawodników. Podczas treningu musimy stale zmieniać strukturę lub siłę bodźca tak aby nieznacznie wyprzedzał stopień wytrenowania. Proces adaptacji organizmu do wysiłku przebiega w sposób prawidłowy tylko wtedy, gdy bodźce treningowe osiągają objętość i intensywność proporcjonalną do indywidualnych wielkości progowych ( Górski, 2009 ).
4.2. Rodzaje obciążeń treningowych
Obciążenia treningowe i startowe możemy podzielić na dwa rodzaje: energetyczne i psychiczne. Obciążenia psychiczne dzielimy natomiast na umysłowe i psychonerwowe. Obciążenia umysłowe wynikają z konieczności odbioru, przetwarzania oraz nadawania sygnałów i informacji, a także podejmowania szybkich decyzji co do zmieniających się sytuacji w walce. Natomiast obciążenia psychomotoryczne mają związek z przeżywaniem emocji przedstartowych, startowych i postartowych, a także z monotonią pracy treningowej ( Górski, 2009 ).
Podział obciążeń energetycznych:
Rodzaje obciążeń:
1. Ze względu na kształtowanie cech motorycznych obciążenia dzielimy na:
· Siłowe
· Szybkościowe
· Wytrzymałościowe
· Zwinnościowe
· Zręcznościowe
· Gibkościowe
2. Ze względu na wpływ na podłoże energetyczne zawodnika obciążenia możemy podzielić na:
v tlenowe
v mieszane
v beztlenowe
§ - mocy anaerobowej niekwasomlekowej
§ - mocy anaerobowej kwasomlekowej
3. obciążenia startowe
4.3. Klasyfikacja obciążeń treningowych w obszarach energetycznych
Klasyfikacja obciążeń w obszarze energetycznym związana jest z wykonywaniem ćwiczeń z określoną intensywnością. Ze względu na wysokość HR spoczynkowego i HR w trakcie wysiłku, czas trwania wysiłku i powysiłkowe stężenie kwasu mlekowego wyróżniamy następujące zakresy (Ambroży, 2008):
Zakres I – oddziaływanie o charakterze podtrzymującym, przemiany tlenowe, intensywność bardzo mała lub mała, HR do 130 – 140 ud/min, LA do 2 mmol/l
Zakres II - przemiany tlenowe, intensywność umiarkowana lub duża, HR do 160 – 180 ud/min, LA do 2 – 4 mmol/l, czas pojedynczego wysiłku powyżej 300 s
Zakres III - przemiany mieszane, tlenowe - beztlenowe, intensywność duża lub submaksymalna, HR powyżej 180 ud/min, LA do 4 – 8 mmol/l, czas pojedynczego wysiłku do 300 s
Zakres IV - przemiany beztlenowe kwasomlekowe, intensywność submaksymalna lub maksymalna, HR powyżej 190 ud/min, LA powyżej 8 mmol/l, czas pojedynczego wysiłku od 20 do 120 s
Zakres V - przemiany beztlenowe niekwasomlekowe, intensywność maksymalna, HR od 130 do 180 ud/min, czas pojedynczego wysiłku do 20 s
Zakres VI – ćwiczenia nasilające przemiany anaboliczne
4.4. Struktura obciążeń treningowych
Obciążenia możemy określić następującymi wskaźnikami:
- objętość pracy treningowej – jest to ilość wykonanej pracy w danej jednostce treningowej, określamy ją albo czasem pracy albo ilością wykonywanych ćwiczeń
- intensywność ćwiczeń – jest to stosunek rozwijanej mocy w danym ćwiczeniu do mocy maksymalnej możliwej do rozwinięcia w tym ćwiczeniu. Wyróżniamy intensywność małą, średnią, submaksymalną i maksymalną
- zakres treningu – jest to czas faktycznej pracy treningowej podczas jednostki treningowej, czyli jest czas wykonywania poszczególnych ćwiczeń bez przerw wypoczynkowych
Tabela 1. Energetyczna klasyfikacja ćwiczeń, form i metod ( Górski, 2009 ).
|
Doskonalenie źródeł energii |
Podłoże energetyczne |
Czas wykonywania ćwiczenia |
Intensywność % max |
Przerwy |
Metody |
Środki i ćwiczenia |
|
Pojemność tlenowa |
Tlenowe |
Od 30 min do 3h |
60 – 70 |
45 – 90 s |
Ciągła |
Biegi długie, kolarstwo |
|
Moc tlenowa |
Tlenowe |
3 – 6 min |
70 – 80 |
90 – 180 s |
Interwałowa |
Biegi średnie, gry |
|
Pojemność beztlenowa |
Mieszane |
45 – 180 min |
80 – 90 |
120 – 270 s |
Interwałowa intensywna |
Sprinty przedłużone |
|
Moc beztlenowo – kwasowa |
Beztlenowa |
15 – 45 s |
90 – 95 |
150 – 300 s |
Interwałowa sprinterska |
Wytrzymałość szybkościowa |
|
Moc beztlenowa, niekwasomlekowa |
Beztlenowa |
0 – 15 s |
95 – 100 |
30 – 60 s |
Powtórzeniowa interwałowa |
Skoki i rzuty |
4.5. Zmienność obciążeń treningowych
- w ramach treningu – wzrasta w czasie rozgrzewki, opada po jej zakończeniu i ponownie wzrasta w części głównej
- w ramach mikrocyklu – obciążenia wysokie przeplatane są obciążeniami średnimi lub niskimi w celu uniknięcia przetrenowania
- w ramach mezocyklu
a. w okresie przygotowawczym obciążenia w ramach mikrocykli stopniowo wzrastają
b. w okresie przygotowania specjalnego obciążenia są wysokie, a ich krzywa ma charakter poziomy
c. w okresie startowym obciążenia maleją
d. w okresie przejściowym krzywa również ma charakter poziomy z tym że obciążenia są na poziomie 60 – 70 %
4.6. Specyfika obciążeń
Ogólne – ukierunkowane na ogólny rozwój zawodnika
Specjalistyczne – przede wszystkim obciążenia startowe
Ukierunkowane – obciążenia będące połączeniem pomiędzy obciążeniami ogólnymi a startowymi
4.7. Zasady obciążeń treningowych
Zasada falistości – obciążenia wysokie muszą być przeplatane średnimi, a średnie niskimi, brak uwzględnienia tej zasady prowadzi do przetrenowania zawodnika
Zasada skokowego wzrostu obciążeń – w długoletnich planach treningowych co drugi rok następuje gwałtowny wzrost obciążeń treningowych
Zasada struktury obciążeń – należy pamiętać o różnicowaniu struktury obciążeń, czyli o zachowaniu proporcji pomiędzy ćwiczeniami technicznymi a motorycznymi
Zasada niezwłocznej informacji o treningu – należy pamiętać o obowiązku szybkiego dostarczenia informacji werbalnej, akustycznej lub wizualnej o wykonaniu określonego obciążenia i o stanie organizmu
Zasada superkompensacji – jest to doprowadzenie do stanu osiągnięcia poziomu substancji energetycznych przekraczającego stan wyjściowy
Zasada indywidualizacji obciążeń
autor Dariusz Zdebel